Wat is er mis met Uber, Ryanair en consoorten?

Veel jonge mensen zijn absolute fan van Uber. Het is immers leuk, hip, nieuw, ... En het is ook praktisch.


Gewoon de smartphone nemen, en de rit bestellen. Bovendien is het goedkoop ... goedkoper dan de “gewone” taxi. Zo lijkt het toch. Vaak stellen diezelfde jonge mensen me de vraag waarom we daar als vakbond nu eigenlijk tegen zijn? Maar ook het brede en ook “oudere” publiek smult van goedkope tarieven. Bijvoorbeeld bij Ryanair.
Ook vakbondsmilitanten durven die goedkope vliegtuigtickets van Ryanair te kopen. De service is basic, maar de tickets zijn zo goedkoop dat je nauwelijks kan geloven dat het mogelijk is om zo goedkoop te reizen. We zouden nog een lange lijst van voorbeelden kunnen geven. Denken we maar aan AirB&B, Bringr, Value Chain, Uber Eats, ...

Het innoverende Uber ontduikt op grote schaal belastingen

Uber gebruikt wereldwijd particulieren die helemaal geen Sociale Zekerheidsbijdrage betalen. Het bedrijf gebruikt schijnzelfstandigen om dezelfde reden. Uber zet ook constructies op via belastingparadijzen om hun bijdrage aan de gemeenschapsvoorzieningen te ontlopen.

In het Verenigd Koninkrijk heeft de Amerikaanse taxidienst Uber vorig jaar maar 455 euro belasting betaald, terwijl er volop winst werd gemaakt. Door een gunstig belastingsysteem in Nederland, waar hun Europese zetel gevestigd is, ontwijken zij de belasting in het land waarin ze gevestigd zijn.

Uber heeft zelfs een internettool ontwikkeld om (belastings)controleurs te misleiden: Greyball is de naam. Het gebruikt onder andere de data van de uber-app om overheidsdiensten te identificeren. Zo verkleint het bedrijf de kans dat een chauffeur kan worden betrapt.

Bovendien zijn die lage prijzen van Uber slechts schone schijn. Ze hanteren variabele prijzen, waardoor je meer betaalt als het aanbod klein is en de vraag groot. Surge pricing heet dat. Zo kreeg Uber bakken kritiek omdat ze bij de laatste terreuraanval in London opeens hogere tarieven hanteerden.

Ryanair is goedkoop omdat het zijn personeel uitperst

Ryanair is gevestigd in Ierland om goedkope tarieven te hebben op vlak van fiscaliteit en sociale zekerheid. Maar het wordt ook verdacht van fraude en het organiseren van schijnzelfstandigheid.

Wat ze doen is eigenlijk hetzelfde als wat in de truckingbusiness gebeurt. Ze schrijven hun personeel in Ierland in, maar laten ze (permanent) werken in andere EU landen. Normaal gesproken zouden ze de loon- en arbeidsvoorwaarden moeten toepassen van het land waar die mensen werken. Dat doet Ryanair dus niet.

Sociale dumping heet zoiets. Ze werden reeds veroordeeld in Frankrijk daarvoor, ook in België lopen er procedures. Vorig jaar waren er huiszoekingen in Duitsland op verdenking van het organiseren van schijnzelfstandigheid.

Vakbonden zijn dan ook niet welkom bij Ryanair. De grote baas O’Leary gaat er prat op dat hij zijn bedrijf “union free” zal houden, tegen eender welke prijs. Vakbondsmensen worden zonder pardon aan de deur gezet.

It’s the business model that sucks!

Hoewel er nogal wat verschillen zijn tussen die “ondernemingen” kunnen we toch vaststellen dat er ook flink wat gemeenschappelijke punten te vinden zijn in hun businessmodel.

Men slaagt erin om goedkope tarieven te bieden door een aantal “kosten” uit te sluiten. Belastingen en sociale zekerheidsbijdragen worden gezien als een “overbodige kost” die uitgeschakeld moet worden.

Indien dit het dominante busisnessmodel wordt, wie zal dan nog bijdragen aan de financiering van de Sociale Zekerheid? Wie zal uw pensioen nog financieren? Wie zal bijdragen voor het aanleggen van wegen? Diezelfde wegen waar de Uber chauffeurs op rijden... En ook onze collega’s van de openbare diensten zouden initiatieven zoals Bringr - dat door BPost wordt georganiseerd - beter bekampen dan omarmen.

Als ABVV willen we de openbare dienstverlening vrijwaren, en de financiering van onze sociale zekerheid vrijwaren. Daarom alleen al moeten we de Ubers en de Ryanairs van deze wereld bekampen.
Eén zaak is zeker, mij zal je niet betrappen op een Ryanair vlucht of in een Uber wagen. Ik roep alle vakbonders op om hetzelfde te doen.

 

Frank Moreels

15 juni 2017

to the top