50 jaar Wet Major, 20 jaar strijd tegen het Port Package

Toespraak van BTB Voorzitter Frank Moreels tijdens de viering '50 jaar Wet Major, 20 jaar strijd tegen het Port Package' op 8 juni 2022.

“Wijven moeten niet zoveel complimenten maken”

Voor alle duidelijkheid, dat zeg ik niet,
dat sneerde minister Louis Major in 1972
tegen de jonge Volksvertegenwoordiger Nelly Maes in het parlement.
En nog eentje om het af te leren:
“Vrouwen liggen van onder, mannen van boven.”
Het zijn twee uitspraken die onze held van vandaag
langs zijn minder fraaie kant laten zien.
Toen hij minister was, moesten de vrouwelijke medewerksters een rok dragen.
Niet te kort, niet te lang,
en al zeker geen broek.
Hij had duidelijk geen hoge pet op van gelijke rechten voor vrouwen.

En natuurlijk zullen er zijn die zeggen:
dat moeten we in die tijdgeest zien.
Vrouwonvriendelijk was het en vrouwonvriendelijk blijft het.

Ik heb ervoor gekozen om dat bij het begin van mijn toespraak te vermelden,
omdat wat volgt een lofrede zal zijn.
Een lofrede op een socialist in hart en nieren,
een harde werker,
een man van gewoon komaf
die het tot minister van arbeid schopte,
een syndicalist,
partijman,
internationalist,
anti-fascist …

We spreken over een grote meneer van de arbeidersbeweging.
We spreken over een kameraad.
We spreken over onze voorzitter.
We spreken over Louis Major!

Want ik zal het maar bekennen:
buiten naar zijn brutale stijl en zijn vrouwonvriendelijkheid
kijk ik op naar deze charismatische leider.
En ik hoop van u allen hetzelfde.
Veel van wat hij deed zou een voorbeeld moeten zijn
voor syndicalisten vandaag.
Laat ik u even
vertellen waar hij voor de moderne syndicalist
een voorbeeld kan en moet zijn.

Eerst en vooral:
Major was een overtuigd anti-fascist.

Louis Major was voor de tweede oorlog al
actief in het anti-fascistisch verzet.
Hij organiseerde mee de steun aan de linkse verzetsbeweging
in Italië en vooral in Duitsland,
twee landen die uiteindelijk
door de fascisten werden overgenomen.
En van bij het begin van de bezetting van België
was hij betrokken bij een netwerk
om mensen naar Engeland te smokkelen.
Hij gaf mee illegale vlugschriften en blaadjes uit
om op te roepen tot verzet tegen de Nazi’s.
…. En hoewel hij een aanhanger was van Hendrik De Man,
en zijn “plan” heeft hij zich nooit laten meeslepen
door De Man toen hij ging collaboreren
met de Duitse bezetter. Integendeel.

Hij was ook betrokken bij discrete contacten,
nog tijdens de oorlog,
om de naoorlogse periode voor te bereiden
en het beruchte sociaal pact vorm te geven.
Dat sociaal pact legde het fundament
voor onze moderne sociale zekerheid.

Major was een man van het volk,
maar durfde ook ingaan tegen populisme.
Voor de oorlog werd hij door de BTB
vanuit zijn geliefde Oostende naar Antwerpen gehaald.
Er was onrust bij de Antwerpse BTB-afdeling.
Onvrede, ruzie, gekibbel, …
Hij slaagde erin om orde op zaken te stellen,
onder andere door 16.000 transportarbeiders toe te spreken.
Hij las ze onder andere de levieten
omdat er teveel onder hen een foute - fascistische – krant lazen.
Je moet het maar doen!
Ik denk dat wij ons als BTB’ers,
als ABVV’ers,
vandaag gerust
mogen en moeten spiegelen aan deze consequente houding,
en aan deze “franc parler”.

Ook vandaag doet er bij veel transport- en logistiekarbeiders,
ook aan aan de dokken,
rechtse en racistische praat de ronde.
Ook vandaag praten velen het “vals belang” naar de mond.
Ook vandaag zitten er bij onze leden,
en ja, misschien ook zelfs onder onze militanten racisten.
Ik ben ervan overtuigd dat Louis Major
vandaag op de eerste rij zou staan
in de strijd tegen racisme,
tegen extreem rechts en
tegen populisme.
Ik ben ervan overtuigd dat hij vandaag
trots de rode driehoek op zijn revers zou dragen zoals ik doe.
Ik ben ervan overtuigd dat hij ons voorstel om van 8 mei – de dag van het einde van de tweede wereldoorlog, en dus van de overwinning van de democratie op het fascisme –
een betaalde verlofdag te maken,
dat hij dat voorstel zou steunen.

Ik ben er zeker van dat
Major duidelijk zou zeggen:
in onze vakbond is er geen plaats voor extreem rechts,
Is er geen plaats voor populisme
En is er geen plaats voor racisme!

Louis Major was zowel vakbond als partij.
Hij was een vakbondsmens in hart en nieren,
maar tegelijk een man van de socialistische partij.
Toen nog de BSP.
Wat men toen al de Socialistische Gemeenschappelijke Actie noemde was voor Major geen leeg begrip.

Hij was er immers rotsvast van overtuigd
dat je pas vooruitgang kan boeken
voor de werkende klasse
als je als vakbond ook politieke invloed hebt.

Als je in het parlement, in de Wetstraat,
kan zorgen voor betere wetgeving.
Als je zaken kan realiseren.
Stap voor stap vooruitgang maken.
Wetgeving doorduwen
die resultaat oplevert voor de gewone man en vrouw
die we vertegenwoordigen.
Hij vond het maar niets
dat bijvoorbeeld de Communistische partij en later
de Partij van de Arbeid
ideologische zuiverheid verkondigden,
zonder verantwoordelijkheid te nemen.

Major was een socialist,
die vond dat je verantwoordelijkheid moet durven nemen,
en dat je je handen vuil moet durven maken
om het voor de leden die je als vakbond vertegenwoordigt
beter te maken.

Hij zou vandaag dan ook voluit achter ABVV-voorzitter Thierry Bodson staan die in zijn speech op het ABVV-congres
aan de socialisten in de regering zei dat ze een
tandje moeten bijsteken,
maar die tegelijk aan de PvdA
de boodschap gaf dat de werkende klasse
niet gediend is met een partij die weigert verantwoordelijkheid te nemen,
die aan de kant staat te roepen,
en die op die manier in de kaart van rechts speelt.

En geeft toe kameraden, Major had gelijk!
Hij bereikte resultaat.
En hoe!
Hij stond al tijdens de oorlog
aan de wieg van het sociaal pact,
dat de basis vormde voor de moderne sociale zekerheid
die we vandaag kennen.
Major was één van de bouwers van de sociale zekerheid!
Hij realiseerde mee de wet op de arbeidsongevallen,
hij zorgde voor de oprichting van de arbeidsrechtbanken,
hij legde de basis voor het minimumloon,
hij was de grondlegger van het systeem van de sociale bemiddelaars bij conflicten….
En ja, hij zorgde voor
de wet op de havenarbeid, die zijn naam meekreeg.
De wet Major.

Het is trouwens opvallend
om vast te stellen dat veel werkgevers
de meesten zelfs,
die wet best wel kunnen appreciëren.

Omdat het een goeie wet is.
De vroegere minister van arbeid Monica Deconinck,
die trouwens de dochter is van een BTB’er,
omschreef de wet Major ooit als (en ik citeer)
Een interimcontract voor dokwerkers,
maar dan een goed interimcontract,
niet de rotzooi die sommige interimbureaus organiseren.

Het is een beeld natuurlijk,
maar er zit waarheid in.
de wet op de havenarbeiders die Major op poten heeft gezet
zorgt ervoor dat er op elk moment
voldoende en goed opgeleide havenarbeiders
voorhanden zijn om het werk in de havens te doen.

Als er wat minder activiteit is in de havens,
dan vallen de dokwerkers terug
op een stevig systeem van bestaanszekerheid.
Maar als er veel werk is, dan zijn ze beschikbaar.

Dat zorgt ervoor dat de Belgische havenarbeiders
de best opgeleide, best gevormde,
en meest productieve dokwerkers zijn van Europa.

En dus zouden de werkgevers in de Belgische havens
“merci”, moeten zeggen tegen Louis Major!
En niet zoals ene Fernand Huts
een constante en ideologisch geïnspireerde strijd voeren
tegen een statuut dat zorgt voor welvaart,
veilig werken, koopkracht en een voldoende contingent aan dokwerkers.

Kortom, Louis Major
kan een palmares van verwezenlijkingen voorleggen
om u tegen te zeggen.

De reden waarom hij dat kan is eigenlijk simpel.
Hij wist dat je samen sterker staat.
Hij wist dat je met die ene sterke vakcentrale,
onze BTB, veel kan bereiken
voor de sector zelf.
Maar hij wist ook dat je nog veel
meer kan verwezenlijken als je samenwerkt met anderen.
Hij was een echte BTB’er in hart en nieren,
maar hij was evengoed een ABVV’er.
Hij wist dat je met x duizend dokwerkers,
en met vijftigduizend BTB’ers sterker bent dan alleen,
maar hij wist ook dat je met
één miljoen vierhonderdduizend ABVV’ers
nog zoveel sterker bent.
En hij wist ook dat je je politiek moet engageren
om iets te verwezenlijken.

Dat wist Major al,
en dat moeten we ons vandaag ook herinneren.

Hij gebruikte de kracht van de dokwerkers,
van alle BTB’ers samen,
van het ABVV,
om secretaris-generaal van het ABVV te worden,
om verkozen te worden als parlementslid,
om minister van arbeid te worden,
om goeie wetgeving te realiseren ,
zoals die fameuze wet op de havenarbeid.

Het was zijn kind
Het is vandaag ons kind
Waarvan we vandaag de vijftigste verjaardag vieren.