Onze nieuwjaarswens: geen zwartboeken meer nodig in 2022!

Het voorbije jaar kunnen we moeilijk een 'leuk' transportjaar noemen. Integendeel.

We bleven worstelen met COVID-19 en de zware gevolgen ervan voor de transportarbeiders. Maar de pandemie was zeker niet het enige probleem waarmee onze sector worstelt.

Sociale dumping kankert in het wegvervoer

We moesten inderdaad opnieuw vaststellen dat Belgische transportfirma’s in het wegvervoer blijven zweren bij postbusfirma’s in Oost-Europa om sociale dumping te organiseren. Natuurlijk staan ze daarmee niet alleen. Sociale dumping lijkt echter eerder regel dan uitzondering bij Belgische transporteurs. Wie niet volgt, wordt meedogenloos kapot geconcurreerd. Het vijfde zwartboek van BTB over het uitvlaggen van transportfirma’s naar Oost-Europa toont aan dat ze steeds 'creatiever' worden om hun wanpraktijken te camoufleren. Ons onderzoek toonde nogmaals aan dat postbussen in Oost-Europa schering en inslag blijven, alleen dat ze beter verborgen worden. Dat is georganiseerde sociale fraude waartegen veel te weinig wordt opgetreden.

Dumping bij de sleepdiensten

We weten al langer dat er goedkope werkkrachten als matroos worden ingezet op binnenschepen en dat er in de rivercruise-sector sprake is van uitgebuit personeel. Daar reageerden we als vakbond ook op. Maar ook in de sleepvaart en met name in de haven van Antwerpen, moeten we afrekenen met georganiseerde sociale dumping door firma’s zoals Antwerp Towage en Medtug die lak hebben aan bestaande regels en conventies en onder de prijs werken. Op die manier duwen ze de bedrijven die volgens het boekje werken uit de markt. Dat ze in overtreding zijn met internationale maritieme verdragen moeten we er dan maar bij nemen? Wat we als BTB uiteraard niet doen. Maar ook hier zien we dat de inspectiediensten niet efficiënt en te traag optreden om overtredingen de kop in te drukken.

E-commerce boomt, uitbuiting ook …

Tijdens de pandemie was er één economische activiteit die ‘booming business’ was. Dat is de sector van de e-commerce. We bestellen allemaal via internet en we vinden het leuk om goedkoop te kunnen kopen én snelle levering aan de deur te krijgen. Nochtans schuilt er achter elke muisklik van onze bestelling ook uitbuiting. Pakjesleveranciers zoals PostNL, DPD, GLS ... werken op basis van een business model gebaseerd op uitbuiting. De koeriers zijn immers niet in dienst van de firma, maar werken als (schijn)zelfstandigen. Ze moeten té veel pakjes afleveren op veel té weinig tijd. Vermoeide chauffeurs, die slechte service leveren, die overwerkt zijn en die het zout op hun patatten niet verdienen. Bovendien zijn ze rechtenloos wegens vakbondsloos.
Ook hier nam BTB verantwoordelijkheid, zette de mistoestanden op papier en trok naar de rechtbank. Gelukkig namen ook de gerechtelijke instanties initiatief en kunnen we hopen op het ‘opkuisen’ van de sector.

Meer inspecteurs en snel!

Met de beperkte middelen die er zijn en enkele gemotiveerde sociale inspecteurs werden er zware klappen uitgedeeld aan de fraudeurs. Mee onder druk van onze klachten en zwartboeken liepen sommige firma’s tegen de lamp, werden vervolgd en liepen soms ook zware veroordelingen op. Jammer genoeg kopen ze vaak vervolging af. JOST, een van de grootste transportfirma’s van België legde 30 miljoen euro op de tafel om gerechtelijke vervolging te vermijden.
Als we echter één les kunnen trekken uit de ervaringen van BTB dan is het wel dat frauderen, sociale dumping organiseren … veel te weinig (snel) beteugeld wordt. Hoe kan het ook anders, de inspectiediensten zijn onderbemand!

Waar wacht deze regering met socialisten op om het aantal inspecteurs te verdubbelen? Meer zelfs, elke inspecteur die aangeworven wordt brengt zijn loon dubbel en dik op. Het wordt hoog tijd dat de Belgische staat volop inzet op handhaving. Als de chauffeur, de logistieker, de havenarbeiders … netjes de wet moeten volgen, waarom zou hun baas dat dan niet moeten doen? Een trucker of taxichauffeur die een verkeersovertreding maakt, wordt vervolgd. Veel werkgevers verdienen massa’s geld dankzij sociale fraude en worden gerust gelaten. Tijd om daar iets aan te doen

Veilig werken als vakbondsprioriteit

Werken in de transportsector blijft gevaarlijk. Niet enkel wegens COVID-19. We hebben per definitie mobiele beroepen, de meeste transportarbeiders komen in contact met veel collega’s en met een ruim publiek (zoals bv. taxi-, bus- en autocarchauffeurs). We moeten dus blijven inzetten op veilige werkomstandigheden, waar alle mogelijke preventiemaatregelen genomen worden.

Duidelijke en gedetailleerde preventieplannen zijn dan ook een vakbondsprioriteit voor BTB en onze vertegenwoordigers. Ondertussen wil ik ook al onze leden oproepen om zich te vaccineren. Dat is verstandig voor het eigen welzijn, maar het is ook een daad van burgerzin en dus van solidariteit.

Samen vechten tegen de pandemie is één zaak. Veilig werken gaat echter veel verder. Over alle sectoren heen waren er in 2020 in België 15.299 arbeidsongevallen (door de COVID-19-pandemie was er een daling van -22,1% ten overstaan van 2019). In de interimsector waren er vorig jaar meer dan zevenduizend arbeidsongevallen, waarvan vijf dodelijke. Reden genoeg voor BTB om in te zetten op veilig werk. Elk arbeidsongeval is er immers één te veel. Het is onaanvaardbaar dat mensen sterven omdat ze werken. Veilig werk blijft dus bovenaan onze vakbondsagenda staan voor 2022

Geen zwartboeken meer?

Naïef zijn we niet, de problemen zullen volgend jaar de wereld niet uit zijn. Wij zullen onze verantwoordelijkheid blijven nemen. Nieuwe zwartboeken samenstellen en de inspectiediensten blijven bevoorraden met informatie en als het moet zullen wij actie voeren!


Frank Moreels
Voorzitter BTB
6 december 2021