Wij sturen niemand de woestijn in!

Toespraak van BTB Voorzitter Frank Moreels naar aanleiding van de studiedag rond Interimarbeid van 15 november 2021.

 

Vier jaar!
Het is ondertussen 4 jaar geleden, Kameraden.
Ik zat voor televisie en keek naar een uitzending van Pano.

Een klap in mijn gezicht!
Een klap in het gezicht van veel kijkers.
Maar vooral ook een klap in mijn gezicht van ons allemaal,
wij syndicalisten.

Ik heb het over de Pano uitzending op VRT over interimatbeid.
Een journalist van Pano werkte drie weken undercover
als interimarbeider bij DHL aviation.
Hij interviewde ook verschillende interimarbeiders,
die bij andere bedrijven werkten.

En zoals vaak was er wel één en ander op te merken bij de reportage.
Maar de boodschap was wel duidelijk.
Het loopt fundamenteel fout in de sector van de interimarbeid.

En de les die we tot onze eigen scha en schande
moesten trekken als vakbond was even duidelijk.
Er is werk aan de winkel,
we moeten meer én beter doen voor de interimarbeiders.

Het was niet min wat in deze reportage aan bod kwam.
Jonge mensen die vaak 2 à 3 jaar werken met dagcontracten,
voor ze de kans krijgen op een vaste arbeidsovereenkomst.
Dat mag eigenlijk niet, maar het gebeurt toch.
Een echte pest in de sector van de interimarbeid is dat,
die opeenvolgende dagcontracten.
In 2019 werden er 11.809.067 interimcontracten afgesloten,
waarvan 2.780.672 opeenvolgende dag contracten bij dezelfde gebruiker.
Goed voor 23,55% van het totaal aantal contracten.
Waarom kameraden vertikken de werkgeversfederaties het dan,
VBO en Federgon op kop
om daar dwingende afspraken met sancties rond te maken?

We zagen in de reportage ook interim-arbeiders
die nauwelijks opleiding of uitleg krijgen bij de start van hun contract.
Dat mag eigenlijk ook niet.
Maar het gebeurt toch.
En dat leidt dan weer tot flink wat arbeidsongevallen.

In 2020 hadden interimarbeiders 7038 arbeidsongevallen met minstens 1 dag arbeidsongeschiktheid (de dag van het arbeidsongeval niet meegerekend).
In totaal veroorzaakten deze arbeidsongevallen
166 339 dagen arbeidsongeschiktheid.
Er werden voor 2020 in totaal 844 arbeidsongevallen
met blijvende arbeidsongeschiktheid gerapporteerd.
Daarvan waren er 5 dodelijke arbeidsongevallen.

In dezelfde reportage bleek ook de zeer zware werkdruk,
wie klaagt mag onmiddellijk vertrekken.
Ziek zijn is geen optie.
Of je vliegt eruit, of je wordt overgeplaatst, zo mogelijk naar zwaarder werk.
Dat mag eigenlijk niet, maar toch gebeurt het.

We zagen dat lonen die niet correct uitbetaald worden.
Waarbij je constant moet klagen en zagen om correcte betaling te krijgen.
Ja, ook dat mag natuurlijk niet, maar het gebeurt.

Kortom, de reportage maakte een tekening
waaruit blijkt dat misbruik van interimarbeiders schering en inslag is.
Dat er heel veel gebeurt in deze sector dat niet mag, maar toch…
En niet enkel bij DHL, maar ook bij Katoen Natie, Nike, … en veel andere bedrijven.

In diezelfde reportage komen er trouwens nog twee zaken aan bod.
Er komt een arbeidsinspecteur aan het woord
die wel wilde optreden in de reportage,
maar wij weten dat diezelfde arbeidsinspectie - die trouwens onderbemand is - heel weinig optreedt op het terrein.
Indien we als vakbonden inspectie vragen dan zien we vaak geen reactie, of geen resultaat.

Maar ook wij - de vakbonden - krijgen een veeg uit de pan.
Onze syndicale delegees zouden hun werk niet doen,
en zich te veel bezighouden met het beschermen van wie vast werk heeft,
en te weinig met de interimarbeiders.
Dat zal ongetwijfeld in sommige gevallen ook kloppen.
Maar in veel gevallen ook niet.
Ik zie hier delegees in de zaal zitten die elke dag opnieuw het tegendeel bewijzen.

Vandaag zijn we vier jaar verder,
vier jaar na die beruchte reportage.
Ik denk dat ABVV metaal en BTB ondertussen best trots mogen zijn op wat we doen.
De BTB secretaris op de luchthaven, Sandra Langenus, heeft er een erezaak van gemaakt om keihard te werken om het lot van de interimarbeiders te verbeteren,
ook bij DHL aviation.
Daar zal ze vandaag ook over getuigen.

Onze delegees in de metaal- en de transportsector hebben vorming gekregen,
en worden ondersteund om werk te maken van de interimarbeid.
En dat doen ze.
Het beperken van dagcontracten,
het gelijk behandelen van interimwerknemers,
het terugschroeven van de rol van interimbureaus,
zoveel mogelijk interimarbeiders vast aan de slag krijgen …
allemaal zaken waaraan gewerkt wordt.

En daar houdt het niet bij op.
Deze gemeenschappelijke studiedag moet de problematiek extra in de verf zetten,
en jullie allemaal nog meer ondersteunen
in jullie dagelijkse werking om interimarbeiders bij te staan,
te helpen, en te verdedigen.

Moet ik jullie nog overtuigen van het strategisch belang van de interim-sector,
ook voor de vakbond?
Ik denk het niet.
We weten immers allemaal dat je in de logistieke sector niet meer aan de slag raakt zonder via de ingangsdeur van het interimcontract te passeren.
En in veel metaalbedrijven is dat niet anders.

Dat interimarbeid zeer ruim verspreid is blijkt ook uit de cijfers.
Er waren 637.182 uitzendkrachten actief in 2020,
samen goed voor 100.234 VTE
of 197 miljoen uren
(en dat waren er vanwege de corona crisis dan nog een flink pak minder dan in 2019).

Als vakbond moeten we aan die ingangsdeur staan,
en niet wachten tot de interimarbeiders ooit vast worden aangeworven.
Een interimarbeider of -arbeidster, dat is een arbeider zoals alle andere.
En daar is een vakbond voor.

Een vakbond die aan de deur staat als ze binnenkomen,
die zal ook hun vertrouwen krijgen.
Een vakbond die zich niet bezorgd maakt om de interimarbeiders
moet niet rekenen op lidmaatschap of steun als het er echt op aan komt.

En kameraden, dat doen we.
ABVV Metaal en BTB beslisten immers om
van de sector van de interimarbeid een prioriteit te maken,
en om dat samen te doen.
Het is een vast onderdeel van onze samenwerking geworden.

Ortwin Magnus,
ondervoorzitter van ABVV metaal coördineert voor de beide centrales de interimsector.
Hij wordt daarin bijgestaan door Erik Maes,
federaal propagandist van BTB
en door de mensen van onze studiedienst (Wim met name)
en de juridische diensten (Klaas en Stephanie).
We zijn steeds actiever in de coördinatie interim van het ABVV,
in die mate dat Ortwin mee als woordvoerder fungeert in het PC van de interim,
en in tal van werkgroepen en commissies ter zake de eindverantwoordelijkheid neemt.

Volgend jaar zal de ploeg die rond interim en precaire arbeid werkt trouwens versterkt worden door een medewerkster die overstapt van de Antwerpse dienst arbeidsrecht, Sandra Gabriëls ,
waardoor onze slagkracht met de beide centrales nog zal vergroten.

Kameraden,
Interimarbeiders staan vaak onderaan op de ladder.
In het bedrijf, dat blijkt uit de feiten die we elke dag zien.
Maar ook maatschappelijk.
Ga maar eens een lening vragen bij de bank, als interimwerknemer.

En als vakbond hebben we ons steeds ingezet voor zij die het moeilijkst hebben.
Dus ook voor mensen met precaire contracten.
Velen onder jullie weten dat ik ooit jongerenverantwoordelijke was bij het ABVV.
We gaven met de ABVV jongeren een brochure uit
onder de titel “ze sturen ons de woestijn in”,
we noemden de jonge mensen die in precaire contracten terecht kwamen
“de nomaden van de arbeidsmarkt”

We zijn ondertussen dertig jaar verder.
Ik denk dat het tijd wordt dat we jonge mensen betere perspectieven geven
dan van dagcontract naar dagcontract te zwerven.
dan hun rug kapot te werken zonder iets te durven zeggen,
omdat ze dan daags nadien geen werk meer hebben.
dan te moeten werken zonder opleiding,
met het risico op arbeidsongevallen.
dan elke dag onzeker te zijn
of ze daags nadien nog aan de slag kunnen.

Kameraden, laat ons van deze studiedag een startpunt maken
Om nog beter in te zetten op interimwerkers
Om betere bescherming voor hen af te dwingen
Om vaste contracten voor hen af te dwingen.

Want wij kameraden, sturen niemand de woestijn in!