Dag X – Opstart van de procedure

In februari begint de procedure echt met dag X.

Op die dag X, 90 dagen voor de verkiezingsdatum, moet de OR en/of het CPBW ( of de werkgever als er nog geen OR of CPBW bestaat) immers een bericht uithangen met belangrijke informatie bestaande uit 9 punten.

  1. Datum en uurrooster van de verkiezingen.
    Het uurrooster van de verkiezingen moet zodanig worden opgesteld dat alle werknemers de mogelijkheid hebben om tijdens hun werkuren te stemmen. Het is ook mogelijk om de kiesverrichting over verschillende dagen te organiseren. Indien werknemersafgevaardigden en werkgeversafgevaardigdener niet in slagen om het eens te worden over de dag en het uurrooster van de verkiezingen, zullen deze elementen door de sociale inspectie bepaald worden.
  2. Naam en adres van de TBE of TBE’s waarvoor een OR en/of CPBW worden ingesteld
  3. Het aantal mandaten voor de OR en/of het CPBW en hun verdeling per werknemerscategorie.
  4. De voorlopige kiezerslijsten of de plaats waar die lijsten geraadpleegd kunnen worden.
  5. De lijst met namen van het leidinggevend personeel en hun functie of de plaats waar die lijst geraadpleegd kan worden.
  6. De lijst met namen van de kaderleden of de plaats waar die geraadpleegd kan worden, maar alleen wanneer een OR verkozen moet worden.
  7. De datums die voortvloeien uit de verkiezingsprocedure.
  8. De persoon of dienst belast met de verzending of verdeling van de oproepingsbrieven.
  9. Desgevallend de beslissing om over te stappen op elektronisch stemmen.

Deze informatie is bestemd voor alle werknemers. De aanplakking kan de ter beschikkingstelling van een elektronisch document vervangen voor zover het raadpleegbaar is door alle werknemers tijdens hun gewone werkuren. Let op! De werknemers moeten kennis kunnen nemen van een apart bericht X voor het CPBW en de OR indien die er moet komen.

Volgens de verkiezingskalender moet dag X tussen 11 en 24 februari 2020 vallen. De beslissingen meegegdeeld via bericht X moeten overeenstemmen met de beslissingen onderhandeld in de OR of in het CPBW tijdens de pre-electorale periode (vanaf december 2019). Het is belangrijk dat deze informatie correct is en conform met wat werd beslist.


De kiezerslijsten moeten absoluut gecontroleerd worden!

Op dag X heb je kennis kunnen nemen van de voorlopige kiezerslijsten of de plaatsen waarop je deze kan raadplegen. Alle werknemers met een arbeidsovereenkomst of leercontract, personen gelijkgesteld met werknemers die in beroepsopleiding in de onderneming zijn geplaatst, studenten, flexi-jobbers en uitzendkrachten die beantwoorden aan de voorwaarden om kiezer te zijn moeten vermeld staan:

  • De voorlopige kiezerslijst van hun categorie voor het CPBW.
  • Desgevallend op de voorlopige kiezerslijst van hun categorie voor de OR.


Voorwaarden om te mogen stemmen

Om te mogen stemmen moet een werknemer aan de volgende voorwaarden voldoen:

  1. Verbonden zijn met de onderneming via een arbeidsovereenkomst of een leercontract, of uitzendkracht in de gebruikende onderneming zijn.
  2. Niet tot het directiepersoneel behoren.
  3. De nodige anciënniteit hebben
    • Werknemers met een arbeidsovereenkomst of leercontract moeten sinds drie maanden tewerkgesteld zijn op de verkiezingsdag (Y). Dus in de praktijk zullen alle werknemers die op dag X zijn tewerkgesteld, deze anciënniteit bezitten op de verkiezingsdag.
    • De uitzendkrachten moeten voldoen aan twee cumulatieve voorwaarden gespreid over twee periodes.
    Eerste periode: tewerkgesteld zijn bij de gebruiker tussen 1 augustus 2019 tot en met dag X gedurende,
    - ofwel tenminste drie maanden zonder onderbreking,
    - ofwel tenminste 65 arbeidsdagen in het totaal in geval van ondebroken periodes van tewerkstelling.
    Tweede periode: tewerkgesteld zijn bij de gebruiker gedurende tenminste 26 arbeidsdagen in het totaal tussen dag X (van 11 tot 24 februari 2020) en tot en met dag X+77 (van 28 april tot 11 mei 2020).

We voegen nog een zeer belangrijke voorwaarde toe: de kiezer moet verplicht op een kiezerslijst staan:

  • de werknemer die niet op de definitieve kiezerslijsten staat, zelfs in geval van kennelijke vergetelheid, zal niet aan de sociale verkiezingen kunnen deelnemen;
  • de werknemer ingeschreven op de definitieve kiezerslijsten zal aan de verkiezingen kunnen deelnemen, zelfs als hij niet aan de voorwaarden voldoet om te kunnen stemmen.

 

Uitzendkrachten: nuttige preciseringen

Het aantal dagen zijn de dagen waarop ze bij de gebruiker zijn ingeschreven. Dus ook met inbegrip van de ziektedagen, voor zover deze zijn gedekt door een uitzendcontract. Een halve dag telt als een hele dag.
Op dag X is het uiteraard niet mogelijk om na te gaan of de uitzendkrachten voldoen aan de tweede cumulatieve voorwaarde die aanvat op dag X! We kunnen hieruit afleiden dat alle uitzendkrachten die voor de eerste periode beantwoorden aan de anciënniteitsvoorwaarde, op de kiezerslijsten zullen staan.

 

Verdeling van werknemers op kiezerslijsten

Elke werknemer stemt enkel voor de categorie waartoe hij behoort. Zo stemmen de arbeiders enkel voor arbeiderskandidaten en de bedienden enkel voor bediendenkandidaten.
Om die reden moeten er aparte kiezerslijsten worden opgesteld. In de praktijk moet elke werknemer op de kiezerslijst staan van de categorie waartoe hij behoort. Er kunnen dus vier lijsten zijn:

  • van de arbeiders,
  • van de bedienden,
  • van de jongeren (als er op dag X minstens 25 werknemers zijn die jonger zijn dan 25 jaar op de verkiezingsdag),
  • van de kaderleden (als er minstens 15 kaderleden zijn, maar alleen voor de OR).

Goed om weten

  • De functiebenaming van een werknemer laat niet toe om te bepalen of hij op de lijst van arbeiders of die van bedienden moet staan. Een werknemer staat op de arbeiders- of bediendenlijst naargelang hij bij de RSZ is aangegeven als arbeider of bediende.
  • In het CPBW is er geen lijst van kaderleden.
  • Als er minstens 25 jongeren zijn, omvat de kiezerslijst van jongeren alle arbeiders, bedienden en kaderleden jonger dan 25 jaar op de dag van de verkiezingen.
  • Als er geen 25 jongeren zijn, moeten ze op de kiezerslijst van arbeiders of bedienden staan naargelang van de categorie waartoe ze behoren (RSZ-aangifte) of, desgevallend, die van de kaderleden.
  • Elke kiezerslijst is genummerd en vermeldt in alfabetische volgorde de naam, de voornaam, de geboortedatum, de datum van indiensttreding en de plaats waar de persoon werkt in de onderneming.

 

Op welke kiezerslijst moeten uitzendkrachten staan?

Uitzendkrachten moeten worden opgenomen op de lijst van hun beroepscategorie. Uitzendkrachten-arbeiders die aan de voorwaarden voldoen, moeten dus ingeschreven worden op de arbeiderslijst. Hetzelfde geldt voor de andere categorieën.
Deze voorlopige kiezerslijsten, aangeplakt op dag X, worden best snel gecontroleerd, want je hebt maar 7 dagen tijd om een klacht in te dienen (uiterlijk op X+7).

Uit te voeren controles:

  1. Controleer of de werknemers correct zijn ondergebracht in de juiste categorieën,
  2. de voorwaarde van -25 jaar op de verkiezingsdag (geboortedatums),
  3. of deze lijst volledig is: de langdurig zieken moeten er ook op staan,
  4. of al deze werknemers stemrecht hebben. Directiepersoneel mag niet stemmen, noch de uitzendkrachten die niet voldoen aan de voorwaarden om kiezer te zijn in de eerste referentieperiode (zie hierboven),
  5. of alle gegevens exact werden vermeld, bijvoorbeeld de spelling van de naam.

 

Interne klachtenprocedure

De voorlopige kiezerslijsten kunnen betwist en gecorrigeerd worden. Ze worden definitief op dag X+28.
Uiterlijk op de 7de dag vanaf de aanplakking van bericht X dat de verkiezingsdatum aankondigt, kunnen de werknemers en de vakbonden een klacht indienen bij de OR, het comité of, indien die er niet zijn, de werkgever, wegens de niet-vermelding van een werknemer, een onterechte vermelding of fouten op de voorlopige kiezerslijsten. Deze lijsten mogen trouwens slechts gewijzigd worden voor de punten vermeld in deze klachten.

Als er geen klacht wordt ingediend, wordt de voorlopige kiezerslijst als definitief beschouwd, zelfs als men na het verstrijken van de termijnen nog fouten opmerkt. De overlegorganen, of bij ontstentenis de werkgever, mogen het onderzoek van de klachten niet laten aanslepen. Ze hebben maximum 7 dagen om een beslissing te nemen en die mee te delen aan de werknemers (X+14).
Indien geen akkoord wordt bereikt, is er een termijn van 7 dagen om beroep aan te tekenen bij de arbeidsrechtbank (X+21), maar enkel indien de interne procedure correct is opgevolgd.

 

Laatst mogelijke wijziging

Let op! De kiezerslijsten kunnen nog gewijzigd worden op dag X+77. In de praktijk is het dus mogelijk volgende personen van de kiezerslijsten te schrappen:

  • werknemers die geen deel meer uitmaken van de onderneming op het moment dat de beslissing is genomen,
  • de uitzendkrachten die niet voldoen aan de voorwaarden om kiezer te zijn op dag Y-13.

Deze unanieme beslissing moet genomen worden door de OR of het CPBW, of bij afwezigheid daarvan door de werkgever met de toestemming van de vakbondsafvaardiging. Het mag nooit een eenzijdige beslissing zijn van de werkgever. We besluiten daaruit dat indien er geen akkoord is op dag Y-13 om één of meer werknemers of uitzendkrachten te schrappen, zij hun stemrecht behouden en dus opgeroepen moeten worden om te komen stemmen.

We onderstrepen dat de wet niet toelaat om nog een werknemer toe te voegen en niet voorziet in een beroepsprocedure.