Kroniek van een aangekondigde dood: Takeaway laat werknemersmodel los

Ministers Clarinval en Jambon duwen fietskoeriers richting onzekerheid.


Vandaag kondigde Takeaway aan dat fietskoeriers die momenteel via uitzendarbeid worden ingezet, voortaan via een zelfstandigencontract moeten werken. Over de toekomst van de vaste werknemers is er voorlopig geen duidelijkheid. Voor BTB-ABVV is deze beslissing het resultaat van maandenlange politieke stilstand en onwil. Minister van Werk David Clarinval en minister van Financiën Jan Jambon werden herhaaldelijk gewaarschuwd voor het ongelijke speelveld in de platformeconomie. Ze grepen niet in. Vandaag zien we precies gebeuren waarvoor BTB waarschuwde.

Correcte tewerkstelling mag geen concurrentienadeel zijn

Takeaway was jarenlang de beste leerling van de klas. Terwijl concurrenten koeriers inschakelden als zelfstandige of gebruikmaakten van het P2P-statuut, koos Takeaway voor werknemers en de sociale bescherming die daarbij hoort. Maar wie werknemers correct tewerkstelt, moet kunnen concurreren met spelers die hetzelfde werk onder andere sociale en fiscale voorwaarden laten uitvoeren. BTB-ABVV heeft maandenlang aan de alarmbel getrokken en aan beide ministers gevraagd om die scheeftrekking recht te zetten. Zonder resultaat. Vandaag komt de rekening. Takeaway zet de uitzendkrachten die als koerier werken voortaan in via een zelfstandigencontract. Wat dit op termijn betekent voor de vaste werknemers is nog onduidelijk.

Frank Moreels, voorzitter BTB: “Dit is geen donderslag bij heldere hemel. We hebben ministers Clarinval en Jambon maandenlang gewaarschuwd dat het werknemersmodel onder druk zou komen als zij niet ingrepen. Ze wisten wat er aan de hand was en ze kenden onze eisen. Toch hebben ze het laten gebeuren. Vandaag zien we het resultaat: niet de concurrenten worden verplicht om betere sociale voorwaarden te bieden, maar Takeaway zet zelf een stap richting minder bescherming. De koeriers betalen de prijs voor deze politieke onwil.”

Gegronde vrees wordt bittere werkelijkheid

De waarschuwingen kwamen bovendien niet alleen van BTB-ABVV. In juni trokken de fietskoeriers van Takeaway zelf naar het parlement. Ze vroegen om het P2P-statuut in de platformeconomie af te schaffen en om gelijk werk te koppelen aan gelijke rechten en sociale bescherming. Hun boodschap was glashelder: ze vroegen geen uitzonderingen, maar eerlijke concurrentie en correcte arbeidsvoorwaarden voor iedereen die hetzelfde werk doet.

Tom Peeters, adjunct-federaal secretaris BTB-ABVV Wegvervoer & Logistiek: “De koeriers zijn zélf naar het parlement gekomen om de politiek wakker te schudden. Hoeveel waarschuwingen waren er nog nodig? Men had de keuze: het speelveld naar boven gelijktrekken of toelaten dat sociale bescherming een concurrentienadeel wordt. Door niet in te grijpen hebben deze ministers die keuze in de praktijk gemaakt. Wij weigeren te aanvaarden dat werknemers daar nu de dupe van worden.”

Vrijheid op papier is nog geen echte zelfstandigheid

Het argument dat een zelfstandigencontract koeriers vooral meer vrijheid geeft, overtuigt BTB-ABVV niet. Vrijheid op papier is niet noodzakelijk vrijheid in de praktijk. Wanneer een algoritme mee bepaalt hoe opdrachten worden verdeeld en koeriers voor hun inkomen afhankelijk zijn van een platform, moet naar de feitelijke arbeidsrelatie worden gekeken. Het etiket ‘zelfstandige’ in een contract volstaat niet om van echte zelfstandigheid te spreken.

Frank Moreels: “We mogen schijnzelfstandigheid niet verkopen als flexibiliteit. De vraag is wie in werkelijkheid het werk organiseert en controleert. Daarom is de omzetting van de Europese Platformrichtlijn zo belangrijk. België moet die richtlijn stevig implementeren, zodat de feiten bepalen of iemand werknemer of zelfstandige is. Dit is het moment om schijnzelfstandigheid een halt toe te roepen, niet om ze verder te laten uitbreiden.”

Ministers kunnen niet langer wegkijken

BTB-ABVV eist dat ministers Clarinval en Jambon eindelijk hun verantwoordelijkheid opnemen. Stop het gebruik van P2P voor commerciële platformactiviteiten, creëer dezelfde spelregels voor iedereen en zet de Europese Platformrichtlijn krachtig om. Met de Europese deadline van 2 december in zicht, kan België zich geen verder uitstel veroorloven! Sociale bescherming mag geen concurrentieel nadeel worden voor bedrijven die hun werknemers correct tewerkstellen.

Tom Peeters: “Wij hebben hier maandenlang samen met de fietskoeriers voor gewaarschuwd en onze eisen aan het parlement en de ministers overgemaakt. Beide heren kunnen dus niet zeggen dat ze dit niet zagen aankomen. De ministers kunnen niet langer wegkijken, maar willen ze deze race naar beneden ook echt stoppen? De vraag stellen is ze beantwoorden.”