Schoolbusvervoer: sociaal belang, maar structureel onderschat


Dagelijks brengen meer dan 2.100 buschauffeurs in Vlaanderen zo’n 45.000 kinderen en jongeren met een beperking naar school.

Het gaat hier niet zomaar om vervoer: het is een maatschappelijk onmisbare dienst. Maar wie kijkt naar hoe dit georganiseerd is, ziet een systeem onder druk, waar de sociale kant steeds verder verdrukt raakt door krapte, besparingen en kortetermijnoplossingen.

Flexi-jobs en onzeker werk: structureel misbruik

De sector kampt met een schrijnend tekort aan buschauffeurs, en dat wordt al te vaak opgevangen via flexi-jobs. Uit cijfers blijkt dat:

  • 62% van de flexi-jobs wordt uitgevoerd door mensen ouder dan 65 jaar.
  • Nog eens 31% door chauffeurs tussen 56 en 65 jaar.

Ervaren chauffeurs zijn waardevol, maar een sector die hoofdzakelijk leunt op gepensioneerden, is een sector die zijn duurzame aantrekkelijkheid verloren heeft. Bedrijven doen daarbovenop hun duit in het zakje door opeenvolgende contracten van bepaalde duur af te sluiten – soms tot wel vijf contracten per jaar, telkens van vakantie tot vakantie.

Dat leidt tot instabiliteit, onzekerheid en een race to the bottom op het vlak van rechten en bescherming.

Parkings en hubs: een vergeten schakel in veiligheid

Op het terrein zien we nog andere problemen. De infrastructuur aan verzamelplaatsen en schoolbushubs laat soms te wensen over:

  • Parkeerplaatsen worden niet gerespecteerd en ingenomen door auto’s of vrachtwagens.
  • Hubs zijn niet afgesloten van doorgaand verkeer.
  • Basisinfrastructuur zoals markeringen, verkeersgeleiding, verlichting of veilige looproutes ontbreekt.

Nochtans is het verloop op de parking mee bepalend voor de totale reistijd van een kind. Hoe vlotter en veiliger het vertrek verloopt, hoe minder stress bij begeleiders, kinderen én chauffeurs. Gelukkig zien we ook goede voorbeelden: veilig ingerichte zones met duidelijke aanwijzingen en respect voor de draaicirkels van de bus.

Technische staat voertuigen: rijcomfort niet verzekerd

Naast infrastructuur stellen we ons ook vragen bij het rijcomfort en de technische staat van sommige bussen. Nog al te vaak worden verouderde voertuigen ingezet die niet meer voldoen aan de technische normen van vandaag. Werkt de airco wel bij 30°C? Zijn de stoelen nog degelijk? Is de motor geluidsarm?

Een goede rit is niet alleen veilig, maar ook comfortabel, voor kind én chauffeur.

Reistijd: nog steeds te lang

De Vlaamse regering bracht de maximumduur van een enkele rit terug van twee uur naar 90 minuten. Een stap vooruit, maar in de praktijk blijft dit moeilijk te realiseren.

  • Er zijn onvoldoende chauffeurs en geschikte voertuigen.
  • Uitval en ziekte leiden tot chaos.
  • Alternatieven zoals taxi’s voor leerlingen met zorgbehoeften kennen vaak organisatorische problemen.

Voor kinderen zoals Seppe, een 12-jarige met ADHD en autisme, betekent dit een dagelijkse pendeltijd van vijf uur. Een schooldag die om 6 uur start en om 18u30 eindigt, is niet houdbaar voor een kind. Laat staan om dan nog huiswerk te maken.

Meer leerlingen, maar blijft het budget volgen?

Sinds 2021 is het aantal leerlingen in het schoolbusvervoer met 28% toegenomen. Ook het aantal gereden kilometers steeg mee. Toch blijft de financiering achterophinken. Volgens sectorfederatie FBAA is een structureel hoger budget noodzakelijk om de continuïteit en kwaliteit van deze ritten te verzekeren.

De Vlaamse regering plant een hervorming van het leerlingenvervoer in het buitengewoon onderwijs tegen 2040. De sector stelt zich constructief op en wil meewerken aan oplossingen, maar het mag geen besparingsoperatie worden.

Wat vraagt BTB-ABVV?

  • Stop het misbruik van flexi-jobs in structurele taken.
  • Maak een einde aan ketens van tijdelijke contracten; werkzekerheid is basisvoorwaarde voor kwaliteit.
  • Meer investeringen in veilige parkings en hubs.
  • Vernieuwing van het wagenpark met aandacht voor rijcomfort.
  • Beheersbare werktijden en correcte verloning van chauffeurs.
  • Transparante en structurele dialoog met De Lijn, FBAA en Vlaamse overheid.
  • Maar vooral … in het belang van het kind: kortere reistijden!

De schoolbus is meer dan een vervoermiddel: het is de eerste dagelijkse schakel in het leven van kinderen, ouders, begeleiders en chauffeurs. Wie inzet op sociaal rechtvaardig en degelijk georganiseerd schoolvervoer, investeert in kansen en veiligheid.