De transportwerknemers zijn de levensader van onze wereldeconomie

Be motion in gesprek met Stephen Cotton, de secretaris-generaal van ITF (International Transport Workers’ Federation).

 

Kan je ons een klein overzicht geven van wat ITF is?

Stephen Cotton: ITF is een democratische, door de vakbonden geleide federatie die erkend is als een autoriteit op het gebied van transport. Samen zijn we 20 miljoen man sterk en vertegenwoordigen we bijna 700 vakbonden in 150 landen. We zijn één stem voor alle transportwerknemers, komen op voor internationale arbeidsnormen, rechten, gelijkheid en rechtvaardigheid. We werken onvermoeibaar om ons – en de wereld – vooruit te helpen. ITF werd in 1896 opgericht als de Internationale Federatie van Scheeps-, Haven- en Rivierarbeiders en breidde zich in 1898 uit tot niet-maritieme transportsectoren. Het hoofdkantoor van ITF is gevestigd in Londen, met regionale kantoren in Abidjan, Amman, Brussel, Montreal, Nairobi, New Delhi, Rio de Janeiro, Singapore, Sydney en Tokio.

 

Wat is de impact van de Covid-19 pandemie op de transportindustrie?

De Covid-19-pandemie heeft ons er sterk aan herinnerd dat de transportwerknemers, die zo vaak onzichtbaar zijn voor het publiek, de levensader zijn van onze wereldeconomie. Zij verbinden de toeleveringsketens met elkaar en houden de wereld in beweging. Zij zijn van vitaal belang voor een succesvol antwoord op deze ongekende uitdaging. Maar het virus heeft de vervoerssector op veel verschillende manieren zwaar getroffen. Van zeelieden die vastzitten aan boord van schepen tot werknemers in de luchtvaart die worden ontslagen en werknemers in het stadsvervoer die hun leven op het spel zetten doordat er onvoldoende persoonlijke beschermingsmiddelen zijn.

 

Cotton quote1 NL

 

Welke rol kunnen nationale vakbonden en internationale federaties zoals ITF hierbij spelen?

Vakbonden en wereldwijde vakbondsfederaties zijn van doorslaggevend belang voor de bescherming van de rechten van werknemers tijdens deze gezondheids- en economische crisis. Covid-19 heeft de reeds bestaande ongelijkheden en problemen zoals onveilige werkplekken en de kwetsbaarheid van werknemers in informele en ongebruikelijke arbeidsvormen nog vergroot. Wij vragen werkgevers, handelsverenigingen en regeringen om de vakbonden bij hun besluitvorming te betrekken. Bij ITF hebben we regelmatig contact met industriële partners om samen te werken aan de meest urgente kwesties. Als er echter geen afspraken kunnen worden gemaakt en er nog steeds overtredingen plaatsvinden, is het onze verantwoordelijkheid om campagne te voeren tegen werkgevers die hun plicht om hun werknemers te beschermen niet nakomen.

 

Wat is het belang van internationale organisaties als de IAO (Internationale Arbeidsorganisatie) in deze situatie met betrekking tot de werknemers in de transportsector?

Covid-19 respecteert geen grenzen. Deze internationale crisis vraagt om een internationaal antwoord. De ILO, IATA en de Internationale Kamer van Koopvaardij (ICS) hebben nu een oproep gedaan om alle lucht- en zeevarenden aan te wijzen als 'sleutelarbeiders'. Een dergelijke internationale en sectoroverschrijdende samenwerking is van cruciaal belang. ITF heeft al een zeer goede relatie met de IAO, die in de huidige crisis enorm belangrijk is geworden, en we staan in nauw overleg met andere VN-organen zoals IMO, ICAO, WHO en UNWTO.

 

De vervoerssector heeft een slechte reputatie als het gaat om precaire jobs, onzekere banen, niet alleen in landen in ontwikkeling, maar ook hier in Europa. Kan u uitleggen wat de gevolgen van de Covid-19-pandemie zijn voor de vervoerssector wereldwijd?

Covid-19 heeft de kwesties van onzekere en precaire werkgelegenheid op de voorgrond geplaatst, en dit niet alleen in het zuiden van de wereld. We weten bijvoorbeeld dat vrachtwagenchauffeurs van cruciaal belang zijn geweest om de bevoorradingsketens in heel Europa in beweging te houden tijdens de lockdown, om de ziekenhuizen te voorzien van persoonlijke beschermingsmiddelen en om de supermarkten te vullen, terwijl Oost-Europese en niet-Europese chauffeurs in de steek zijn gelaten of onder onaanvaardbare omstandigheden hebben gewerkt. Andere werknemers in het vervoer, met name in de gig-economie, hebben in veel gevallen geen sociale bescherming gekregen en zijn gedwongen te werken zonder persoonlijke beschermingsmiddelen. Zij zetten hun persoonlijke gezondheid op het spel om te kunnen overleven. Daardoor brengen ze niet alleen hun eigen gezondheid in gevaar, maar ook de gezondheid van hun familie. Als gevolg van de crisis zien we de bestaande ongelijkheden toenemen, waarbij migranten, vrouwen en jonge werknemers het zwaarst worden getroffen.

 

Dus in feite heeft het werken in de transportsector, in een onzekere baan, niet alleen gevolgen voor de sociale zekerheid, maar kan het ook leiden tot ernstige gezondheidsproblemen?

Wanneer je een gezin moet onderhouden en je huur en rekeningen moet betalen, heb je geen andere keuze dan door te gaan met werken, ofwel omdat je geen toegang hebt tot ziekengeld of andere financiële steun, ofwel omdat de aangeboden steun gewoonweg niet voldoende is. Nog zorgwekkender is dat het aantal onzekere banen waarschijnlijk zal toenemen, als werkgevers Covid-19 mogen gebruiken om onder de bestaande overeenkomsten uit te komen. We moeten deze crisis gebruiken om ons te organiseren, niet om toe te zien hoe jobs, beschermd door vakbondsovereenkomsten, nog meer in gevaar worden gebracht.

 

Cotton quote2 NL

 

We hebben vreselijke verhalen gehoord over zeevarenden die wekenlang vastzitten op schepen als gevolg van de lockdown, die geen toestemming krijgen van de lokale autoriteiten om aan wal te gaan, en die niet in staat zijn om naar huis terug te keren. Kan ITF iets doen om hen te helpen?

Ongeveer 200.000 zeevarenden zitten momenteel vast aan boord van schepen over de hele wereld en kunnen niet worden afgelost door nieuwe bemanningsleden als gevolg van de nationale Covid-19 reisbeperkingen. U kan zich alleen maar voorstellen hoe stressvol dit is. We weten dat veel van deze zeevarenden hierdoor problemen hebben met hun geestelijke gezondheid. De ITF Seafarers' Trust heeft de afgelopen twee maanden 1 miljoen pond uitgegeven om zeevarenden en hun gezinnen te ondersteunen en zal extra middelen vrijmaken. De ITF en de maritieme werkgevers hebben de regeringen tot 16 juni de tijd gegeven om de IMO-protocollen te implementeren om aflossingen van de bemanning mogelijk te maken.

 

Denkt u dat deze pandemie blijvende gevolgen heeft voor de werknemers in het vervoer en de vervoerssector nadat dit allemaal achter de rug is, of wordt er weer overgegaan tot de orde van de dag?

We beginnen ons allemaal te realiseren dat er geen terugkeer is naar de vorige ‘business as usual'. Covid-19 heeft een zeer negatieve invloed gehad en de economische gevolgen van deze gezondheidscrisis zullen nog vele jaren voelbaar zijn. Het is moeilijk te voorspellen hoe lang het zal duren om het vertrouwen van het publiek terug te winnen om opnieuw te reizen. Hele industrieën zullen hun toeleveringsketens herzien en nieuwe technologieën introduceren om het risico te verkleinen dat een dergelijke stilstand zich opnieuw voordoet.
Maar deze crisis zal wereldwijd lang in het geheugen van werkende mannen en vrouwen blijven hangen. Zij heeft de schijnwerpers gericht op de scheuren in een kapot systeem dat er niet in geslaagd is om de werknemers te beschermen, een systeem dat de meest kwetsbaren heeft laten wegkwijnen. Ik hoop dat het een keerpunt is. Niet om terug te keren naar de normale gang van zaken, maar wel om een nieuwe norm te realiseren met kwaliteitsbanen en -diensten en bescherming voor werkende mensen.

 

Hebben we het bij het verkeerde eind als we zeggen dat er nogal wat verschillen in aanpak zijn tussen de regeringen? Sommige landen willen hun grenzen sluiten, muren bouwen, andere landen stellen hun grenzen al open om toeristen te verwelkomen. Wat is het vakbondsantwoord hierop?

Covid-19 is een wereldwijd probleem en zal niet worden opgelost door landen die zich afsluiten. Het sluiten van de grenzen was misschien een noodzakelijk onmiddellijk antwoord, maar dit kan niet op lange termijn worden volgehouden. We hebben de gevolgen voor de mondiale toeleveringsketens al gezien. Regeringen hebben zeer moeilijke beslissingen te nemen met betrekking tot het opheffen van lockdowns en reisbeperkingen, terwijl we wachten op een vaccin. Hetzelfde geldt voor de vakbonden, omdat we de verantwoordelijkheid hebben om de gezondheid en veiligheid van de werknemers te waarborgen, terwijl we ook hun werkgelegenheid moeten beschermen. De belangrijkste vraag is opnieuw dat de vakbonden aan de tafel worden uitgenodigd wanneer en waar beslissingen worden genomen.

 

Cotton wie NL

 

Waarom vindt u de internationale samenwerking tussen vakbonden zo belangrijk in de transportsector?

Dit zijn ongekende tijden en het is erg moeilijk om een overzicht te houden van de verschillende ontwikkelingen in de wereld, vooral als je een vakbond bent die vecht om te overleven. Aangezien regeringen en werkgevers op veel verschillende manieren reageren, kan de wereldwijde solidariteit in de vakbeweging ons helpen goede praktijken te delen en het bewustzijn van de schendingen van de rechten van werknemers te vergroten. Multinationals en economische werkgevers hebben de plicht om werknemers in alle delen van hun toeleveringsketens en in alle delen van de wereld in gelijke mate te beschermen. Samen kunnen we ervoor zorgen dat zij hun verplichtingen nakomen om alle transportarbeiders te respecteren.

 

Hebt u een bericht voor onze Belgische leden?

Op ITF worden we voortdurend herinnerd aan de uitdagingen waarmee onze leden in deze crisis worden geconfronteerd. Ik wil jullie allen bedanken voor jullie ongelooflijke werk en toewijding, en ik wil jullie verzekeren dat we ons uiterste best zullen doen om jullie te steunen in jullie onderhandelingen met de werkgevers en de Belgische regering.
We moeten vooruitkijken en gebruik maken van de huidige publieke bewustwording van de bijdrage van transportwerknemers aan de vooruitgang van de wereld en van onze samenlevingen. Hoewel sommige vakbonden zich zorgen maken over het verlies van leden, zijn er ook bemoedigende tekenen dat werknemers zich meer bewust worden van de voordelen van het lidmaatschap van een vakbond en besluiten zich bij de beweging aan te sluiten. Als we samen kunnen werken om dit momentum in stand te houden, kunnen we een blijvende impact hebben op het leven van de transportwerknemers in Europa en daarbuiten. In eenheid en solidariteit!

 

Dit artikel verscheen in de recentste editie van be motion, het driemaandelijkse magazine van ABVV-BTB. Lees het magazine nu volledig online.