De afhandeling op Zaventem Airport omvat onder andere het organiseren van de ticketing, de check-in van de bagage en de passagiers, de behandeling van de bagage zodat die op de juiste vliegtuigen terecht komt, het laden en lossen van cargo, … Vandaag zijn er twee firma’s actief op de luchthaven van Zaventem: Flightcare en Aviapartner.

De staking in 2008 bij de beide firma’s kwam er na een lange periode van fout management. Onvoldoende planning (zeker in functie van de verlofperiodes), vergaande flexibiliteit, onduidelijke communicatie, … Ondanks herhaalde waarschuwingen van de vakbonden werd niet ingegrepen. Moe getergd grepen de arbeiders naar het laatste redmiddel : de staking. Want ook arbeiders op de luchthaven hebben recht op verlof, op een transparant en leefbaar uurrooster, …

Ondertussen bleven vakbonden en directies niet bij de pakken zitten. De vervanging van de personeelsverantwoordelijken, een nieuwe invulling van het HR Management, betere planning en méér interne communicatie, méér vervangcontracten om pieken op te vangen … zijn het resultaat van de vakbondsacties van twee jaar terug. Sindsdien is er geen staking meer nodig geweest en werden zowel de zomervakanties als de kerst- en paasvakanties in sociale vrede afgewerkt.

Volgens de huidige Europese regels volstaan twee afhandelaars op Zaventem. Europa is geen vragende partij, en in veel andere landen gebruikt men achterpoortjes om de concurrentie te vermijden.

Ook de werkgevers op Zaventem hebben geen behoefte aan een derde afhandelaar. Zeker in de huidige situatie van de markt is een derde afhandelaar niet enkel overbodig, maar economisch niet verantwoord. De markt is gewoon te klein om een derde of vierde speler toe te laten, zonder zware sociale gevolgen.

Bovendien geeft de studie die de Staatssecretaris liet uitvoeren ook geen afdoend antwoord op de vraag naar de noodzaak om een derde afhandelaar in te schakelen. De studie besluit dat het "mogelijk" is, … dat het kan. Over de sociale gevolgen geen woord in de studie!

Ongetwijfeld zullen de maatschappijen die vandaag actief zijn op Zaventem inschrijven voor de nieuwe tender (= aanbesteding). Even ongetwijfeld zullen er andere gegadigden zijn, ook indien de verdere liberalisering er niet komt. De concurrentie zal – zelfs zonder derde afhandelaar – beenhard zijn, de prijzen zullen superscherp gesteld worden. Het openstellen van deze markt voor een derde afhandelaar zal een verdere neerwaartse spiraal op de prijzen inzetten, prijzen die zo laag zullen worden dat iemand het kind van de rekening zal zijn: de arbeiders en bedienden op Zaventem.

Hoeft het nog gezegd dat ook de vakbonden geen vragende partij zijn voor een derde afhandelaar … In de afhandeling kan men slechts op een beperkt aantal posten de kosten drukken: personeel (goed voor 70 % van de kosten) en materieel. En daar wringt het schoentje.

De inschakeling van een derde afhandelaar zal gepaard gaan met een regelrechte aanslag op het statuut van het personeel. Men zal hakken in de loonkost, en nog meer flexibiliteit proberen forceren. Men zal de ongebreidelde concurrentie organiseren op het loon, en op het statuut van het personeel.

Op het Nederlandse Schiphol liberaliseerde men, en kon men vaststellen hoe zwaar de gevolgen voor het personeel wel waren. De aangebrachte ravage onder het personeel kan ons best bespaard blijven.

Zal één en ander de efficiëntie voor de klanten verhogen? Neen, buitenlandse voorbeelden tonen aan dat meer afhandelaars absoluut geen betere klantenservice met zich brengt. Integendeel. De ervaring in Groot-Brittanië leert ons net het tegengestelde. Na een periode van ongebreidelde liberalisering waarbij 7 afhandelaars elkaar voor de voeten liepen op London-Heatrow probeert men nu het aantal afhandelaars terug te schroeven, om … de efficiëntie te verhogen.

Bovendien scoren de huidige afhandelaars die op Zaventem actief zijn goed in vergelijking met afhandelaars op andere luchthavens, en is er helemaal geen reden om de druk wat dat betreft nog te verzwaren.

De inschakeling van een derde afhandelaar zal met zich meebrengen dat het materiaal minder snel vervangen zal worden, en minder goed en snel onderhouden. Met alle veiligheidsrisico’s die daarmee samen gaan. Het is een tendens die men vandaag reeds kan vaststellen op de luchthaven. Terwijl er volop geïnvesteerd zou moeten worden in beter en meer ergonomisch materiaal, wordt er vandaag al bespaard op dat materiaal. Met flink wat klachten bij het personeel over rug- en spierpijnen…

Bovendien vrezen de vakbonden voor minder aandacht voor veiligheidsprocedures, en de vorming en opleiding ter zake. Werken op de luchthaven is nochtans een lastig, en gevaarlijk beroep. Het niet naleven van de veiligheidsprocedures kan zowel voor de werknemer zelf , maar ook voor het publiek, de klanten, de reizigers, ernstige problemen met zich mee brengen.

Etienne Schouppe speelt een gevaarlijk spel. Hij speelt een lang voorbije staking uit naar het grote publiek toe, om het personeel van de luchthaven in een slecht daglicht te stellen. Tegen de wil van de meeste stakeholders in wil hij kost wat kost zijn liberaliseringsplan doordrukken. Hij gebruikt daarvoor voorbijgestreefde en populistische argumenten.

Hij dreigt echter de doos van Pandora te openen, en rampspoed over de luchthaven te brengen. Net de man die pretendeert dat zijn voorstel voor meer sociale stabiliteit moet zorgen op de luchthaven, doorbreekt de sociale vrede. De man die zegt stakingen te willen voorkomen steekt met zijn liberaliseringsplan het vuur aan de lont voor een lange periode van sociale instabiliteit op de Luchthaven.